الشيخ أبو الفتوح الرازي

346

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

و قال اخر : فاعلم و أيقن أنّ ملكك زائل و اعلم بانّك ما تدين تدان اى ما تجزى تجزى . و اوّل جزا نباشد ، و اين را مزوّجه ( 1 ) گويند ، و مثله قوله : فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْه بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ( 2 ) ، و نظاير اين بسيار است ، و اين طريقت مستقصى تر گفته شود . إن شاء اللَّه . ابو القاسم بن حبيب گفت ، از ابو عبد اللَّه بن عاد بغدادى شنيدم ( 3 ) كه گفت ، مردى جنيد را پرسيد ( 4 ) : چون است كه خداى تعالى مكر با خود اضافه كرد ، و پسنديد خود را به اين ، و بر ديگران عيب كرد . جنيد گفت : ندانم كه ( 5 ) تو چه مىگويى ، و لكن من از فلان ( 6 ) طنبوره زن شنيدم اين ابيات : فديتك قد جبلت على هواكا فنفسي لا تنازعني سواكا احبّك لا ببعضي بل بكلَّي و ان لم يبق حبّك لي حراكا و يقبح من سواك الفعل عندي و تفعله فيحسن ( 7 ) منك ذاكا مرد ( 8 ) گفت : يا سبحان اللَّه ! تو را از آيتى ( 9 ) قرآن مىپرسم ، مرا به شعر ( 10 ) طنبوره زن جواب مىدهى ! گفت : من جواب تو دادم اگر عقل دارى ، چون اين نمىدانى تا به زبان عاميانت بگويم تخليه و فرا گذاشتن او ( 11 ) ايشان [ را ] ( 12 ) تا مكر كنند مكرى است از او به ( 13 ) ايشان و آن مكر كه خداى تعالى كرد به ( 14 ) ايشان . اين جا إلقاى شبه عيسى است بر صاحب ايشان كه او را بر عيسى موكّل كردند ، چون عزم كشتن عيسى كردند تا به جاى عيسى او را ( 15 ) بياويختند ، چون بنگريدند صاحب ايشان بود - و قصّه اين

--> ( 1 ) . كذا : در مج ، وز ، ديگر نسخه بدلها : مزاوجه . ( 2 ) . سوره بقره ( 2 ) آيه 194 . ( 3 ) . مج : شنيديم ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 4 ) . دب ، مب ، مر كه . ( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تا . ( 6 ) . آج ، لب ، مب ، مر زن . ( 7 ) . كذا : در مج و ديگر نسخه بدلها ، چاپ شعرانى ( 3 / 53 ) : و يحسن . ( 8 ) . وز ، آج ، لب : مردى . ( 9 ) . فق : آيت . ( 10 ) . آج ، لب ، فق زنى . ( 11 ) . دب : و . ( 12 ) . مج : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 13 ) . آج ، لب ، فق : با . ( 14 ) . آج ، لب ، مر : ندارد ، وز : با . ( 15 ) . آج ، لب ، فق : تا به جايى كه عيسى را .